Nils haalt veel kattekwaad uit en houdt ervan de dieren te plagen op de boerderij waar hij met zijn gezin woont. Maar wanneer Nils een kabouter vangt, moet hij boeten voor zijn kattekwaad. De kabouter maakt hem net zo klein als hijzelf. De dieren verdrijven hem van de boerderij en op de rug van een gans maakt Nils een lange reis door het verbazingwekkende landschap van Zweden - helemaal van Skåne naar Lapland en weer terug naar Skåne.
De wonderbaarlijke reis van Nils Holgersson door Zweden verscheen in 1906 en 1907 in twee delen. Het kinderboek is meerdere keren verfilmd, en vertaald in vele talen.
Selma Lagerlf schreef Nils Holgersson's prachtige reis door Zweden als leesboek voor Zweedse schoolkinderen om geschiedenis en aardrijkskunde te leren. Maar het kinderboek bereikte een veel groter lezerspubliek en werd een van de beroemdste en meest geliefde boeken van Lagerlf - ook voor een volwassen publiek.
