Anka Zagrodzka jest nie tylko aspirujaca malarka, ale przede wszystkim idealistka, która czuje potrzebe misji. Namawia swojego mistrza, uznanego malarza Stalewskiego, by wyszedl poza ramy portretowego rzemiosla. Dotychczas Stalewski po´swiecal swój czas na malowanie obrazów, które przynosily mu regularny dochód, ale nie niosly ze soba wyzszych warto´sci. Anka za´s uwaza, ze sztuka ma siega´c do glebi ludzkiej duszy. Mezczyzna ulega wplywom uczennicy i za jej namowa maluje tajemniczy obraz, który spotyka sie z pozytywnym odbiorem w´sród krytyków. Wkrótce jednak wychodzi na jaw, ze inspiracje Stalewskiego nie byly tak moralne, jak pragnela tego Zagrodzka... Gabriela Zapolska (1857-1921) - polska dramatopisarka, nowelistka i powie´sciopisarka. Jest zaliczana do najwybitniejszych autorek dramatów obyczajowych. Twórczo´sci Zapolskiej zawsze towarzyszyla atmosfera skandalu. W swoich utworach czesto siegala po tematy, które dotychczas znajdowaly sie poza zainteresowaniem literatów. Nie bala sie pisa´c o prostytucji czy dyskryminacji rasowej. Obnazala oblude i podejmowala problematyke wazna spolecznie. Jej najslynniejsze utwory to m.in. "Ka´ska Kariatyda", "Moralno´s´c Pani Dulskiej", "Ich czworo" i "Panna Maliczewska".

Pamietacie Tu´ske, bohaterke "Sezonowej milo´sci"? Jej pobyt w Zakopanem okazal sie nie tylko szansa na polepszenie zdrowia, ale postawil przed nia pytania o definicje milo´sci i malze´nskiej wierno´sci. Poczynaniom matki przygladala sie wówczas córka Pita. Tym razem to wla´snie ona staje sie glówna bohaterka powie´sci Zapolskiej. Czytelnicy sa ´swiadkami dorastania mlodej Pity w ograniczonym mentalnie ´srodowisku mieszcza´nskim. Jak pruderia i zaklamanie obecne w najblizszym otoczeniu wplyna na losy dziewczyny? Zapolska kolejny raz mistrzowsko ob´smiewa mieszcza´nska koltunerie. Wyciaga na ´swiatlo dzienne najwieksze grzeszki i ludzkie przywary. Gabriela Zapolska (1857-1921) - polska dramatopisarka, nowelistka i powie´sciopisarka. Jest zaliczana do najwybitniejszych autorek dramatów obyczajowych. Twórczo´sci Zapolskiej zawsze towarzyszyla atmosfera skandalu. W swoich utworach czesto siegala po tematy, które dotychczas znajdowaly sie poza zainteresowaniem literatów. Nie bala sie pisa´c o prostytucji czy dyskryminacji rasowej. Obnazala oblude i podejmowala problematyke wazna spolecznie. Jej najslynniejsze utwory to m.in. "Ka´ska Kariatyda", "Moralno´s´c Pani Dulskiej", "Ich czworo" i "Panna Maliczewska".

Dzieci´nstwo o´smioletniej Stasi nie jest czasem beztroskiej zabawy. Najpierw umiera jej matka, a pó´zniej ojciec porzuca dziewczynke dla romansu z kobieta. Stasia, jak wiele innych dziewczat w podobnej sytuacji, trafia na pensje. Tam poddawana jest szkodliwym naukom, majacym wyksztalci´c przyszle zony i matki. Czytelnicy ´sledza powolny proces wyniszczania psychiki mlodych dziewczyn, w którym wyzej od warto´sci ludzkiego zycia stawia sie normy obyczajowe. Zapolska przez smutna i poruszajaca historie Stasi i jej rówie´sniczek pokazuje przerazajacy obraz rzeczywisto´sci XIX-wiecznych pensji dla dziewczat. Jak zwykle w swych powie´sciach, autorka wytyka spoleczne zaklamanie i falsz. Gabriela Zapolska (1857-1921) - polska dramatopisarka, nowelistka i powie´sciopisarka. Jest zaliczana do najwybitniejszych autorek dramatów obyczajowych. Twórczo´sci Zapolskiej zawsze towarzyszyla atmosfera skandalu. W swoich utworach czesto siegala po tematy, które dotychczas znajdowaly sie poza zainteresowaniem literatów. Nie bala sie pisa´c o prostytucji czy dyskryminacji rasowej. Obnazala oblude i podejmowala problematyke wazna spolecznie. Jej najslynniejsze utwory to m.in. "Ka´ska Kariatyda", "Moralno´s´c Pani Dulskiej", "Ich czworo" i "Panna Maliczewska".

Mloda mezatka Helena ´Swiezawska niespodziewanie przylapuje malzonka w dwuznacznej sytuacji. To wydarzenie zmienia jej zycie. Kobieta poczatkowo rzuca sie w wir zabaw i hulaszczego trybu zycia. Przy tym wciaz pozostaje wierna mezowi. Co stanie sie jednak, gdy w jej zycie wkroczy znany krytyk i pisarz Hohe-Ta´nski? Czy jest jeszcze nadzieja, ze malze´nstwo ´Swiezawskiej da sie uratowa´c? Znana demaskatorka ludzkiego falszu, Gabriela Zapolska w powie´sci "Fin-de-siecle'istka" portretuje ´srodowisko mieszcza´nskie Warszawy przelomu XIX i XX wieku. Podejmuje problematyke spoleczna i pochyla sie nad sytuacja ówczesnych kobiet.

Tytulowa Malaszka to mloda Ukrainka, która z calych sil dazy do zaspokojenia swojej zadzy wladzy i romansu. By zblizy´c sie do dworu, zostaje zona lokaja. Wierno´s´c malze´nskiej przysiedze nie trwa dlugo, Malaszka wdaje sie w romans z mlodym hrabia. Niedlugo pó´zniej wyjezdza do Warszawy, gdzie ma opiekowa´c sie synem kochanka. By móc swobodnie romansowa´c, zaniedbuje opieku´ncze obowiazki. Poi male´nkie dziecko wódka, co wywoluje szereg tragicznych wydarze´n. "Malaszka" jest tekstem dramatycznym. Zostala napisana w 1883 roku i jest pierwsza praca literacka Gabrieli Zapolskiej, powstala po angazu do lwowskiego teatru.

Marysie´nka, wychowywana zgodnie z XIX-wieczna obyczajowo´scia, jak wiekszo´s´c dziewczat w jej wieku, nie ma pojecia, jak wyglada pozycie malze´nskie, ani jakie moze nie´s´c za soba konsekwencje... Wkrótce bole´snie przekona sie, ze pozamalze´nskie kontakty jej meza nie tylko godza w jej honor. Niewierny malzonek zaraza Marysie´nke choroba przenoszona droga plciowa. Dolegliwo´sci dotkna nie tylko kobiete, ale i ich nowo narodzone dziecko. Gabriela Zapolska kolejny raz pokazuje moralne zepsucie mieszcza´nskiego ´srodowiska. Porusza tabuizowany dotychczas problem chorób wenerycznych, a takze wychowania dziewczat nieprzystosowanego do realiów codziennego zycia.

Glówna bohaterka powie´sci Helena pragnie milo´sci mieniacej sie milionem barw, jak tytulowa tecza. Pisze listy z mlodym urzednikiem-artysta, Weryha. Fabula powie´sci zanurzona jest w parapsychologii. Helena przezywa stany mediumistyczne i rozdwojenie ja´zni. Gabriela Zapolska na kartach powie´sci szuka odpowiedzi na pytanie, kim jest artysta? Jaka jest jego rola w ´swiecie? Czy aby móc nazwa´c sie artysta potrzebne sa osiagniecia, szczególne predyspozycje, a moze wystarczy odpowiednia wrazliwo´s´c?

W malym, przygranicznym miasteczku pod zaborem rosyjskim, mlody ucze´n Leon Orlicki prowadzi dzialalno´s´c patriotyczna na skale...szkolna. Wydaje zeszyciki o´swiatowe, szerzace milo´s´c do ojczyzny. Wladze nie bagatelizuja jednak jego poczyna´n i chlopak zmuszony jest opu´sci´c miasto. W pomoc angazuje sie urodziwa aktorka. Jablo´nska, wykorzystujac swój urok, organizuje Orlickiemu przepustke do Galicji. Leon wkrótce pó´zniej trafia do Paryza, gdzie zaczyna nowe zycie...

Urzednik bankowy Krajewski ma juz dosy´c swojego nudnego zycia. Odstawia na bok podatki i rekompensuje sobie nuzaca prace lektura filozofów, a takze... niezliczonymi romansami. Na kochanki wybiera "porzadne" dziewczeta. Obsesyjnie wymaga od nich wierno´sci, lecz los plata mu figla. Okazuje sie, ze Frania "Poranek", kobieta, w której prawdziwie sie zakochal jest prostytutka. Zapolska podejmuje tabuizowany w kulturze temat prostytucji, kolejny raz szokujac wspólczesnych jej czytelników. Opowie´s´c o Frani "Poranek" to glebokie studium psychologiczne, pokazujace sytuacje kobiet, które wybraly nieakceptowana spolecznie profesje. Historia przedstawiona przez autorke zostala oparta na prawdziwych wydarzeniach.

Wstrzasajacy obraz rodziny pograzonej w problemie alkoholowym. Uzalezniony od wysokoprocentowych trunków Michal zneca sie nad zona fizycznie i psychicznie. Mloda Stefania, mimo krzywd wyrzadzanych przez meza, wciaz stara sie by´c przykladna zona. Zapracowuje sie, by zapewni´c podstawowe warunki do zycia dziecka. Zapolska rysuje psychologiczne studium pija´nstwa i rozpadu rodziny. Tym samym pokazuje trudy macierzy´nstwa, a takze konsekwencje dziedziczenia nalogu. Równocze´snie autorka nie rezygnuje z wykpienia mieszcza´nskiej mentalno´sci i zaklamania ´srodowiska wyzszych sfer.

Mlody Tadeusz Wielohradzki pochodzi ze szlacheckiej rodziny. Po ´smierci ojca, zubozala matka stara sie zapewni´c rodzinie wikt i opierunek. Tadeusz pracuje jako urzednik w lwowskim namiestnictwie, jednak najbardziej oddany jest prowadzeniu ta´nców. Salony arystokracji pociagaja mlodzie´nca znacznie bardziej niz obowiazki wobec gminy. W swoim mieszkaniu, jak ´swieto´s´c przechowuje kolekcje orderów i kotylionów ze wszystkich balów, w których uczestniczyl. Dodaja mu sil i pewno´sci siebie, która nadmiernie pobudza jego ego. Tadeusz nie stroni od pieknych kobiet, które nieustannie wodzi na pokuszenie, nie oferujac w zamian swych uczu´c. Wewnetrznie zakompleksiony mezczyzna potrzebuje poczucia wladzy, a gdy pewnego dnia niespodziewanie je traci, jego zycie zmierza ku calkowitemu upadkowi...

Wiejska dziewczyna Ka´ska Olejarek w celach zarobkowych trafia na sluzbe w mie´scie u pa´nstwa Budowskich. Szybko okazuje sie, ze w rodzinie panuja niezdrowe relacje, pelne tajemnic i intryg. Mloda bohaterka nie´swiadomie zostaje wciagnieta w wir mieszcza´nskich perypetii. Na barkach dziewczyny laduja ciezary wielkiej wagi. Czy tak jak antycznej kariatydzie uda sie jej je ud´zwigna´c? Pierwsza naturalistyczna powie´s´c Gabrieli Zapolskiej, w której podejmuje krytyke mieszcza´nskiej moralno´sci. Z powodu podjetej problematyki wzbudzila wiele kontrowersji w´sród ówczesnych czytelników.

Marie wychowuje ekscentryczna ciotka. Kobiety mieszkaja w domu na Wolyniu, gdzie dziewczyna zakochuje sie w swoim dalekim kuzynie. Stanio, cho´c nie darzy Marii uczuciem, z nakazu ciotki, której jest spadkobierca, zostaje jej mezem. Mlode malze´nstwo wyjezdza do Warszawy, gdzie na drodze do ich spokojnego zycia, stanie inna kobieta. Gabriela Zapolska przedstawia znakomite opisy zycia ziemia´nskiego na tle zadziwiajacych woly´nskich krajobrazów. Druga, warszawska cze´s´c powie´sci pelna jest ironicznych komentarzy na temat zycia ówczesnych "wyzszych sfer".

Rena Bohusz koresponduje z przyjaciólka. W listach opisuje swoja skomplikowana sytuacje - wla´snie stara sie w sadzie o uniewaznienie jej malze´nstwa. W tym samym czasie prowadzi na pozór bujne zycie towarzyskie. Jej mieszkanie staje sie miejscem pozamalze´nskich schadzek i romansów. Sama bohaterka, cho´c nieustannie flirtuje z mezczyznami, pozuje na "kobiete bez skazy". Niedlugo jednak los wytraci jej z rak zludnie uporzadkowane zycie... "Kobieta bez skazy" zostala wydana jako powie´s´c na podstawie sztuki teatralnej o tym samym tytule. Sceniczne przedstawienie utworu wywolalo szereg kontrowersji i protestów. Ostatecznie sztuke zdjeto z afisza, a Zapolska postanowila obroni´c swój tekst w formie powie´sci. Ta równiez zostala uznana za obrazoburcza.

Menazeria nazywano dawniej pokaz egzotycznych zwierzat. Klatki wystawiane ku uciesze tlumu daly poczatek wspólczesnym ogrodom zoologicznym. Zbiór opowie´sci Zapolskiej tworzy ob´smiewcza galerie ludzkich przywar wystawionych na publiczny osad. Poszczególne postacie chowajace sie pod maskami koteczków i golabków nierzadko wzbudzaja politowanie. Za´s róznego gatunku malpy i kozly ofiarne obrazuja okrutne prawa rzadzace ludzkimi relacjami. Zapolska na nowo interpretuje znane z o´swieceniowych bajek podobie´nstwa ludzi do zwierzat. "Menazeria ludzka" to udana i przy tym bardzo niepokojaca opowie´s´c o ludzkim królestwie dzikich zwierzat.

Zakopane przelomu XIX i XX wieku stalo sie zimowa stolica Polski, mekka artystów i inteligentów. To wla´snie tam, na podratowanie zdrowia wybiera sie Tu´ska - zona skromnego urzednika wraz z córka. U podnóza Tatr znajduje nie tylko odtrutke na szara rzeczywisto´s´c. W jej zycie dziarsko wkracza mlody, przystojny aktor Porzycki. Dokad zaprowadza ich wzajemne fascynacje? Zapolska znana z wy´smiewania ludzkich przywar, tym razem rezygnuje nieco ze swojego ostrego pióra. Uwrazliwiona na rózne odcienie ludzkich charakterów i relacji tworzy portrety psychologiczne swoich bohaterów. Równocze´snie pokazuje, na czym polegala magia ówczesnego Zakopanego i jak górale potrafili intratnie wykorzysta´c zainteresowanie mieszczuchów.

Wiejska dziewczyna Ka´ska Olejarek w celach zarobkowych trafia na sluzbe w mie´scie u pa´nstwa Budowskich. Szybko okazuje sie, ze w rodzinie panuja niezdrowe relacje, pelne tajemnic i intryg. Mloda bohaterka nie´swiadomie zostaje wciagnieta w wir mieszcza´nskich perypetii. Na barkach dziewczyny laduja ciezary wielkiej wagi. Czy tak jak antycznej kariatydzie uda sie jej je ud´zwigna´c? Pierwsza naturalistyczna powie´s´c Gabrieli Zapolskiej, w której podejmuje krytyke mieszcza´nskiej moralno´sci. Z powodu podjetej problematyki wzbudzila wiele kontrowersji w´sród ówczesnych czytelników.